125 Jaar bellen met Bell Rijswijk ZH, 14 september 2006 – De Telecommunicatie Erfgoed Stichting hield op 14 oktober in de Amsterdamse dierentuin Artis haar eerste boek, getiteld “125 Jaar bellen met Bell”, ten doop. Het eerste exemplaar van dit geschiedenisboek over de telecommunicatie-activiteiten van Bell in Nederland werd aangeboden aan prof. dr. Jens C. Arnbak, oud-voorzitter van telecomtoezichthouder OPTA.

Een toepasselijk gebakje.
ir. R. A. Timmermans

 Het boek ”125 Jaar bellen met Bell” beschrijft de geschiedenis van de Nederlandsche Standard Electric Mij NV, haar voorgangers en opvolgers. Tot haar voorgangers hoorden ondermeer de Nederlandsche Bell-Telephoon Maatschappij en tot haar huidige opvolger Alcatel Telecom Nederland bv, gevestigd in Rijswijk (ZH).

De komst van de telephone naar Nederland
Op 14 oktober 1881, 125 jaar geleden, kreeg de dierentuin Artis aansluiting op het Amsterdamse telefoonnet van de Nederlandsche Bell-Telephoon Maatschappij. Al eerder, in mei 1880, was Artis het toneel van demonstraties met de ‘telephone’.De directeur van de Openbare Handelsschool in Amsterdam had in 1879 toestemming gekregen van de Amerikaanse Bell-licentiegever om in Nederland telefoonnetten volgens het concept van Bell te gaan exploiteren. In 1880 vraagt hij - namens de zojuist opgerichte International Bell Telephone Company – een concessie aan bij de gemeente Amsterdam. Aan Koning Willem III vraagt hij concessies voor de stad Rotterdam en voor een koppeling tussen de netten in beide steden. Op 6 december 1880 wordt – na verkregen concessies – de Nederlandsche Bell-Telephoon Maatschappij opgericht, die tot 1916 zal voortbestaan. In dat jaar neemt de Rijkstelefoon de exploitatie over.

Parallel daaraan is in Nederland het – in 1882 opgerichte - Belgische zusterbedrijf Bell Telephone Manufacturing Co actief. In 1911 vestigt dat bedrijf in Den Haag een ingenieursbureau, dat in 1920 uitgroeit tot een heuse ‘Afdeeling’; in 1924 wordt een centrale werkplaats toegevoegd ter ondersteuning van de levering van automa-tische telefooncentrales aan de Gemeentelijke Telefoondienst Den Haag en aan de Rijkstelefoon.
In 1940 wordt de Afdeeling verzelfstandigd onder de naam Nederlandsche Standard Electric Mij, die vanaf 1948 tot 1983 onder licentie telefooncentrales en -toestellen zal fabriceren. Ná 1985 zal het bedrijf bekend zijn als ITT Nederland NV en vanf 1987 – volgend op de fusie van de telecom-activiteiten van het Franse CGE met die van ITT – als Alcatel Nederland BV. Sinds 1996 is het bedrijf, thans gevestigd in Rijswijk ZH, bekend als Alcatel Telecom Nederland BV.

Telecommunicatie Erfgoed Stichting
In 2003 realiseert de directie van Alcatel Telecom Nederland zich, dat op enig moment de onderneming al 125 jaar in Nederland actief zal zijn. Diverse startdatums kunnen worden gekozen: de datum van oprichting van NBTM (6 december 1880) of de datum van indienststelling van haar eerste telefoonnet (1 juni 1881). De werkgroep GAIN (Geschiedenis van Alcatel in Nederland) gaat van start en concentreert zich op het verzamelen van informatie over de geschiedenis in woord, druk, beeld en in producten. De werkzaamheden nemen zo’n vlucht, dat in 2004 besloten wordt tot oprichting van de Telecommunicatie Erfgoed Stichting.

Van het tot dan verzamelde materiaal in woord, druk en beeld is nu een gedenkboek samengesteld, met als titel “125 Jaar bellen met Bell – De geschiedenis van de Nederlandse Standard Electric Mij, haar voorgangers en opvolgers”. De keuze van Alcatel in Nederland en van de Stichting om het boek in Artis op 14 oktober 2006 ten doop te houden, markeert tevens een periode van 125 jaar, waarin Artis telefonisch bereikbaar is.


Voor meer informatie:
Telecommunicatie Erfgoed Stichting
Sir Winston Churchilllaan 859
2286 AA Rijswijk - ZH